ในงานช่างทุกประเภท ไม่ว่าจะเป็นงานก่อสร้าง โรงงานผลิต ยานยนต์ เฟอร์นิเจอร์ หรือซ่อมบำรุงบ้าน ช่างไทยมักเจอคำถามซ้ำๆ ว่า “อันนี้เรียกสกรูหรือโบลท์?” หรือ “ต้องใช้น็อตคู่ไหม?”
การเข้าใจความแตกต่างระหว่าง สกรู โบลท์ และ น็อต จะช่วยให้เลือกสินค้าได้ถูกต้อง ลดความเสียหายของชิ้นงาน และประหยัดเวลาและงบประมาณ FASTENERS HOUSE ในฐานะผู้เชี่ยวชาญด้านสลักภัณฑ์ที่ช่างไทยไว้ใจมานานกว่า 10 ปี จึงรวบรวมคู่มือฉบับละเอียดนี้มาให้แบบเข้าใจง่าย พร้อมตารางเปรียบเทียบมาตรฐานสากลและมาตรฐานไทย (TIS) ที่ใช้จริงในโรงงานและไซต์งานไทย
1. โบลท์ (Bolt) – สลักเกลียวตัวผู้สำหรับงานหนัก
โบลท์ คือ สลักเกลียวตัวผู้ที่มี “หัว” ขนาดใหญ่ (มักเป็นหัวเหลี่ยม) ออกแบบมาเพื่อใช้งานร่วมกับ “น็อตตัวเมีย” หรือการขันเข้ากับรูที่ต๊าปเกลียวไว้แล้วในชิ้นงานขนาดใหญ่
ลักษณะเด่น: มีความแข็งแรงสูง รับแรงดึงและแรงเฉือนได้ดี
การใช้งาน: ต้องใช้ประแจหรือบล็อกในการขัน มักใช้ในงานโครงสร้างเหล็ก เครื่องยนต์ และฐานราก
ตัวอย่าง: โบลท์หัวเหลี่ยม (Hex Bolt), โบลท์หัวจม (Socket Bolt)
2. สกรู (Screw) – เกลียวปล่อยและงานละเอียด
สกรู คือ วัสดุยึดติดตัวผู้ที่มีเกลียวในตัว มักมีปลายแหลมหรือปลายที่สามารถเจาะเนื้อวัสดุได้เอง (Self-Tapping)
ลักษณะเด่น: ส่วนใหญ่จะใช้ขันเข้าไปในเนื้อวัสดุโดยตรง (เช่น ไม้ หรือ พลาสติก) โดยไม่จำเป็นต้องใช้ตัวเมียรองรับ
การใช้งาน: ใช้ไขควงหรือดอกสลับในการขัน มักใช้ในงานเฟอร์นิเจอร์ งาน DIY และงานประกอบอิเล็กทรอนิกส์
ตัวอย่าง: สกรูเกลียวปล่อย (Tapping Screw), สกรูปลายสว่าน (Self-Drilling Screw)
3. น็อต (Nut) – ตัวเมียผู้คุมความแน่น
นี่คือจุดที่คนไทยเรียกสลับบ่อยที่สุด “น็อต” (Nut) ในภาษาเทคนิคคือ “หัวน็อต” หรือ “ตัวเมีย” เท่านั้น มีลักษณะเป็นรูตรงกลางและมีเกลียวใน
ลักษณะเด่น: ใช้ขันเข้ากับโบลท์หรือสตัด เพื่อบีบอัดชิ้นงานให้ติดกัน
การใช้งาน: มีหลายรูปแบบตามฟังก์ชัน เช่น กันคลาย หรือเพิ่มความสวยงาม
ตัวอย่าง: หัวน็อตตัวเมียเหลี่ยม (Hex Nut), น็อตกันคลาย (Nylon Nut), น็อตหมวก (Cap Nut)
ตารางเปรียบเทียบสกรู vs โบลท์ vs น็อต
| คุณสมบัติ | สกรู (Screw) | โบลท์ (Bolt) | น็อต (Nut) |
|---|---|---|---|
| เกลียว | ตลอดหรือบางส่วน | ส่วนใหญ่เกลียวบางส่วน (มีคอเรียบ) | เกลียวภายใน (ตัวเมีย) |
| การยึด | ขันตรงเข้าไปในวัสดุ | สอดผ่านรูทะลุ + ขันด้วยน็อต | ใช้ล็อกกับตัวผู้ (โบลท์/สกรู) |
| ต้องใช้น็อตหรือไม่ | ไม่จำเป็น (ยกเว้นบางแบบ) | จำเป็นเกือบทุกครั้ง | เป็นตัวล็อกเอง |
| หัวสำหรับขัน | มีหัวหลายแบบ (Phillips, Torx, Hex) | มักหัวหกเหลี่ยม | ไม่มีหัว ใช้ประแจขัน |
| แรงยึดหลัก | แรงบิดที่หัวสกรู | แรงบิดที่หัว + น็อต | แรงบิดจากประแจ |
| งานที่เหมาะสม | ไม้, พลาสติก, แผ่นบาง, เครื่องจักร | โครงสร้างเหล็ก, เครื่องจักรหนัก | ล็อกโบลท์ทุกงาน |
| ถอดบ่อยหรือไม่ | ถอดบ่อยได้ (เช่น เฟอร์นิเจอร์) | ถอดบ่อยได้ แต่ต้องมีน็อตสำรอง | ใช้คู่เสมอ |
ตารางเปรียบเทียบมาตรฐาน DIN / ISO / TIS (ที่ช่างไทยใช้จริง)
| ประเภทสินค้า | มาตรฐาน DIN | มาตรฐาน ISO | มาตรฐาน TIS (มอก.) | ลักษณะเด่นที่ช่างไทยนิยม |
|---|---|---|---|---|
| Socket Cap Screw (สกรูหัวจม) | DIN 912 | ISO 4762 | มอก. ใกล้เคียง DIN 912 | งานเครื่องจักร CNC |
| Hex Bolt (โบลท์หัวหกเหลี่ยม) | DIN 931 (เกลียวบางส่วน) DIN 933 (เกลียวตลอด) | ISO 4014 / ISO 4017 | มอก. 2450-2552 | งานโครงสร้างเหล็ก |
| Hex Nut (น็อตหกเหลี่ยม) | DIN 934 | ISO 4032 | มอก. ใกล้เคียง ISO 4032 | ล็อกโบลท์ทั่วไป |
| Flange Bolt | DIN 6921 | EN 1665 | มอก. 2454-2552 (หน้าแปลน) | งานที่ต้องการหน้าแปลน |
| Self-Tapping Screw | DIN 7981 / 7982 | ISO 7049 / 7050 | มอก. ใกล้เคียง DIN | แผ่นโลหะบาง |
หมายเหตุ: มาตรฐาน TIS (มอก.) ของไทยส่วนใหญ่รับรองตาม DIN/ISO โดยตรง ทำให้สินค้าที่มีตรา มอก. สามารถใช้แทนกันได้ในงานก่อสร้างและโรงงานรัฐวิสาหกิจ
ตัวอย่างการใช้งานจริงในงานช่างไทย
- งานเฟอร์นิเจอร์ IKEA: ใช้สกรูหัว Torx หรือ Phillips ขนาดเล็ก
- งานโครงหลังคาเมทัลชีท: ใช้ Tek Screw (Self-Tapping) หรือโบลท์กับน็อต
- งานฐานเครื่องจักรโรงงาน: ใช้ Socket Cap Screw หรือ Hex Bolt + น็อต
- งานรั้วบ้านหรือระเบียง: ใช้ Lag Screw หรือ Hex Bolt สแตนเลส
- งานยิปซัม: ใช้ Drywall Screw (ไม่ใช่โบลท์)
ทำไมช่างไทยต้องซื้อจาก FASTENERS HOUSE?
- สต็อกครบทุกมาตรฐาน DIN/ISO/TIS
- มีทั้งเกรด 4.8 / 8.8 / 10.9 / 12.9 และสแตนเลส 304-316
- ราคาโรงงาน ส่งทั่วประเทศภายใน 1-2 วัน
- ทีมช่างให้คำปรึกษาฟรี (บอกรายละเอียดงานมา เราบอกขนาด+วัสดุให้เลย)
- รับประกันคุณภาพและขนาดตรงตามมาตรฐาน 100%